Cytat z admin data 20 lutego 2025, 19:41

Morze bałtyckie-geneza powstawania\r\n\r\n1 ) Bałtyckie Jezioro Lodowe \r\nBałtyk zaczął się kształtować u schyłku plejstocenu, to znaczy od około 12 tys. lat BP. Wówczas to wody topniejącego lądolodu skandynawskiego utworzyły Bałtyckie Jezioro Lodowe. Poziom wody był wówczas niższy od obecnego o około 90 m.\r\n2 ) Morze Yoldiowe \r\nDalsze, glacieustatyczne podnoszenie poziomu wód jeziora doprowadziło do zalania części południowej Szwecji i połączenie Bałtyku z Morzem Północnym poprzez jeziora środkowej Szwecji. Ten okres rozwoju Bałtyku określa się mianem Morza Yoldiowego, od nazwy mięczaka Yoldia arctica.\r\n3) Jezioro Ancylusowe \r\nOkoło 7000 lat p.n.e. wskutek wyniesienia Skandynawii, odciążonej po stopieniu lodu, dochodzi do zamknięcia połączenia z Morzem Północnym i Bałtyk przekształca się w Jezioro Ancylusowe, nazwane tak od słodkowodnego ślimaka Ancylus fluviatilis.\r\n4) Morze Litorynowe \r\nDo kolejnego połączenia z Morzem Północnym przez cieśniny duńskie dochodzi ok. 6000 lat p.n.e. Powstaje wówczas Morze Litorynowe. Jest ono silnie zasolone, a jego powierzchnia była nieco większa niż powierzchnia dzisiejszego Bałtyku. Powierzchnia morza około 4000 lat p.n.e. osiągnęła stan obecny, lub nieco wyższy.\r\n5) Morze Mya\r\nMorze Mya to faza rozwoju Bałtyku trwająca do dzisiaj. Oczekuje się, że w przyszłości zmieni się zasięg Morza Bałtyckiego. Prawdopodobnie dojdzie do wynurzenia części dna Zatoki Botnickiej, natomiast część odcięta w ten sposób od morza ulegnie przekształceniu w jezioro odcięte od morza i wypełnione wodą słodką.\r\n\r\n--------------Szczegółowa charakterystyka--------------\r\n\r\n\r\nBałtyk nazywany jest morzem śródziemnym północnej Europy, ponieważ ze wszystkich stron jest otoczony lądem, a z Morzem Północnym łączy go jedynie kilka płytkich cieśnin. Położone jest w północnej strefie klimatu umiarkowanego. Oba morza leżą na tym samym szelfie kontynentalnym.\r\n• Rozciągłość południkowa – ponad 1500 km \r\n• Rozciągłość równoleżnikowa najszersza (przez Zatokę Fińską) – ok. 600 km \r\n• Rozciągłość równoleżnikowa najwęższa (przez Zatokę Botnicką) – 100 km \r\n• Rozciągłość równoleżnikowa poniżej Gotlandii – ok. 250 km \r\n\r\nPowierzchnia \r\n\r\nWraz z Kattegatem wynosi ok. 415 266 km². Bez Kattegatu pow. Bałtyku obejmuje 385 000 km². Powierzchnia zlewisk wynosi 1 721 238 km². Objętość morza wynosi 21 721 km³.\r\n\r\n\r\nGłębokość \r\n\r\nŚrednia głębokość wynosi 52,3 m, maksymalna – 459 m (głębia Landsort na północny zachód od Gotlandii). W Kattegacie głębokość maksymalna wynosi 109 m, ze średnią 24 m. Głębia położona najbliżej Polski - Głębia Gdańska - liczy 118 m.\r\nMorze Bałtyckie dzieli się na 3 baseny:\r\n• Basen Bornholmski o maksymalnym zagłębieniu 105 m \r\n• Basen Gotlandzki o maksymalnym zagłębieniu 459 m \r\n• Basen Botnicki o maksymalnym zagłębieniu 294 m[1] \r\nZasolenie\r\nZe względu na niskie zasolenie Bałtyk zalicza się do wód słonawych (mezohalinowych) i określa morzem półsłonym. Średnie zasolenie wynosi ok. 7 ‰. Na ogół waha się w granicach od 2–12‰ choć zimą zasolenie nie przekracza 0,78% w Zatoce Gdańskiej. W Kattegacie i Skagerraku wynosi ok. 20‰, w Bełtach i Zatoce Kilońskiej ok. 15–17‰, przy polskich wybrzeżach ok. 7‰, w Zatoce Puckiej spada do 6.2‰, w Zalewie Wiślanym tylko 1–3‰, w Zatoce Fińskiej i Botnickiej spada do 2‰. Stosunkowo duże różnice zasolenia w Bałtyku występują w kierunku pionowym. Słona woda jako cięższa opada ku dnu basenu. Np. w basenie bornholmskim przy powierzchni wynosi ok. 7,5‰ a przy dnie, na głębokości 100 m sięga aż 15–18‰.\r\nDo Morza Bałtyckiego wpływa około 250 rzek, z których największe to: Wisła, Newa, Kemi, Gota, Niemen, Odra, Lule, Angerman i Dźwina. Wody te parują w podobnym tempie, jak woda akwenu, do którego należy zlewisko.\r\nNiskie zasolenie Bałtyku spowodowane jest względnie niskimi temperaturami i związanym z tym mniejszym tempem parowania wody w obszarze szerokości geograficznych akwenu. Przykładem morza, w którym parowanie jest bardzo intensywne i zwiększa zasolenie do około 40 promili, jest Morze Śródziemne, jak we wszystkich wodach tego zakresu szerokości geograficznej